Wzruszająca historia rodziny Sternów. W Mszanie Dolnej przypomniano losy ofiar Zagłady

22 czerwca w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Mszanie Dolnej odbyło się spotkanie poświęcone dziejom rodziny Sternów. Wydarzenie zorganizowano w ramach nowego projektu „Karty pamięci żydowskiej Mszany Dolnej”, realizowanego przez Fundację Sztetl Mszana Dolna.

Opowieść o rodzinie Sternów stała się punktem wyjścia do rozmowy o wojnie, Zagładzie oraz konsekwencjach nienawiści i wykluczenia. Jak podkreślano podczas spotkania, losy tej rodziny są jednym z wielu przykładów obrazujących dramat milionów ludzi, którzy stali się ofiarami nazistowskiej polityki eksterminacji.

Przed wojną Sternowie wyjechali do Berlina, szukając spokojniejszego życia i uciekając przed antysemickimi prześladowaniami. Zbudowali tam dom, prowadzili niewielki zakład odzieżowy i wiązali przyszłość z Niemcami. Wszystko zmieniło się po dojściu Adolfa Hitlera do władzy.

Najstarszy syn rodziny, Izydor Stern, po brutalnym pobiciu przez nazistowskich bojówkarzy zrozumiał, że jedyną szansą na ratunek jest ucieczka. Ostatecznie okazał się jedynym ocalałym członkiem najbliższej rodziny. To właśnie do niego rodzice i krewni kierowali listy pisane z miejsc, do których trafiali w czasie wojny.

Zachowana korespondencja stała się główną osią spotkania. Listy dokumentują codzienność okupacyjną, narastające represje oraz dramat ludzi pozbawionych bezpieczeństwa, domu i nadziei na przyszłość.

Rodzice Izydora, Lieba i Natan Sternowie, wraz z młodszym synem Naftalim zostali deportowani w ramach akcji Polenaktion. Później trafili do krakowskiego getta, a następnie do Mszany Dolnej. To tutaj rozegrał się ostatni rozdział ich historii. 19 sierpnia 1942 roku Lieba i Natan zginęli podczas masowej egzekucji na Pańskim. Naftali przeżył jeszcze kilka miesięcy, zmuszany do pracy na rzecz III Rzeszy. Wkrótce po ukończeniu 18 lat również poniósł śmierć.

Spotkanie pokazało jednak, że mimo tragedii pamięć o rodzinie przetrwała. Izydor Stern po wojnie założył rodzinę i doczekał się licznych potomków. W odtwarzaniu historii rodu pomogła jego córka Leba Stern Sonneberg, która współpracowała przy projekcie.

Cennym uzupełnieniem opowieści okazały się także listy Rosy, siostry Liby Stern. Kobieta ocalała dzięki niezwykłej drodze ucieczki prowadzącej przez Szanghaj. Jej historia przypomniała o działalności osób ratujących Żydów przed Zagładą, wśród nich japońskiego konsula Chiune Sugihary oraz holenderskiego dyplomaty Jana Zwartendijka, dzięki którym tysiące ludzi otrzymały szansę na ocalenie.

Organizatorzy podziękowali Lebie Stern Sonneberg oraz wszystkim uczestnikom wydarzenia. Spotkanie było częścią nowego cyklu „Karty pamięci żydowskiej Mszany Dolnej”, opartego na archiwaliach pozyskanych w ostatnim czasie. Listy rodziny Sternów przetłumaczył dr Jakub Antosz-Rekucki, który podczas wydarzenia wykonał również własne przekłady antywojennych pieśni Boba Dylana.

Projekt został dofinansowany przez Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.