Wincenty Gawron - artysta i żołnierz ziemi limanowskiej

Wincenty Gawron - artysta i żołnierz ziemi limanowskiej
Wincenty Gawron - artysta i żołnierz ziemi limanowskiej. Fot. Gmina Limanowa.

Wincenty Gawron jest jedną z wybitnych osobistości pochodzących z Ziemi Limanowskiej. Artysta malarz urodził się w 1908 roku w Starej Wsi. 

 

Po ukończeniu szkoły powszechnej Wincenty Gawron od 1925 r. zdobywał wykształcenie w Państwowej Szkole Sztuk Zdobniczych we Lwowie, a następnie w Krakowie. W 1935 r. młody artysta został przyjęty na II rok Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, gdzie studiował grafikę. Po zakończeniu studiów Wincenty Gawron został zatrudniony w Towarzystwie Ochrony Sztuki Ludowej w Warszawie, a następnie pracował w Ministerstwie Spraw Wojskowych. Artysta był również członkiem Towarzystwa Popierania Artystycznego. 

 

Po wybuchu II wojny światowej Gawron jako członek Związku Czynu Zbrojnego, założonego przez Franciszka Znamirowskiego, organizował bojowe komórki w powiecie limanowskim. W dniu 19 stycznia 1941 r. w Mordarce Wincenty Gawron został aresztowany przez Gestapo, a następnie wywieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Auschwitz. Z obozu koncentracyjnego udało mu się jednak uciec w nocy 23 maja 1942 r. Po zakończeniu wojny powrócił w rodzinne strony, włączając się w szeregi Armii Krajowej. W kwietniu 1945 r. Wincenty Gawron został ponownie aresztowany przez NKWD, skąd uciekł docierając do II Korpusu Polskiego we Włoszech. Następnie podróżował do Anglii, skąd wyjechał do Kanady, aby ostatecznie osiedlić się na stałe w Chicago.

 

W swoim domu otworzył Muzeum Wojska Polskiego im. Józefa Piłsudskiego, gdzie gromadził militaria związane z historią polskiego oręża. Projektował on odznaczenia, sztandary i winiety czasopism pracując na rzecz Polonii Amerykańskiej. Wincenty Gawron jest autorem publikacji „Ochotnik do Oświęcimia” poświęconej wspomnieniom z pobytu w obozie koncentracyjnym. Wincenty Gawron tworzył różnorodną sztukę, nie tylko związaną z grafiką.

 

Wincenty Gawron odwiedził rodzinne strony latem 1991 r. Była to jego ostatnia podróż do ojczyzny – zmarł w Nowym Sączu, wkrótce po przyjeździe do Krynicy. Grób artysty znajduje się na cmentarzu parafialnym w Limanowej.

 

Właśnie jego osobie została poświęcona prelekcja pt.: „Wincenty Gawron - znany czy nieznany syn Ziemi Limanowskiej?” zorganizowana 27 grudnia 2018 r. przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Starej Wsi i Muzeum Etnograficznego w Krakowie”. Prelekcja została poprowadzona przez historyka Karola Wojtasa. 

 

Spotkanie zostało uświetnione występem kolędników z zespołu MOL BAND ze Starej Wsi. Na zakończenie uroczystości organizatorzy złożyli zebranej publiczności noworoczne życzenia.