Mszana Dolna pamięta: 83. rocznica Zagłady
17 sierpnia 2025 r. Mszana Dolna uczciła 83. rocznicę jednej z najtragiczniejszych kart w historii miasta – masowej egzekucji z 19 sierpnia 1942 r., podczas której niemal cała lokalna społeczność żydowska, w tym chrześcijanie o żydowskich korzeniach, została zamordowana. Uroczystości zorganizowała Fundacja Sztetl Mszana Dolna.
Obchody rozpoczęła debata o pamięci i dialogu międzywyznaniowym, prowadzona przez Urszulę Antosz-Rekucką, prezes Fundacji. W dyskusji udział wzięli przedstawiciele Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów, lokalni aktywiści oraz naukowcy, w tym młodzi doktoranci i ks. prof. Łukasz Kamykowski. Podkreślano rolę pielęgnowania pamięci, budowania mostów między ludźmi różnych wyznań i przekazywania historii kolejnym pokoleniom.
Centralnym punktem obchodów była ceremonia pamięci przy zbiorowej mogile na Pańskim. Odczytano świadectwa ocalałych, modlono się w obrządku żydowskim i katolickim, składano kamyki pamięci i zapalano znicze. Ruth Singer, córka ocalonego Lejby Gatterera, przypomniała, że mówienie o przeszłości daje nadzieję na przyszłość.
W ramach obchodów oddano również po remoncie do użytku cmentarz żydowski przy ul. Zakopiańskiej. Dzięki staraniom Fundacji Sztetl i Miasta Mszana Dolna odnowiono ogrodzenie i 20 zabytkowych macew. Symbolicznego otwarcia bramy dokonali przedstawiciele miasta i Fundacji, a tablicę informacyjną odsłonili młodzi członkowie Sztetla.
Uroczystości zakończył koncert kwartetu smyczkowego „Con Affetto”, podczas którego zabrzmiały melodie z różnych stron świata, w tym utwory związane z polską i żydowską tradycją muzyczną, a także premierowe wykonanie kompozycji z filmu „Lista Schindlera” dedykowane pamięci ofiar.
Wydarzenie transmitowano online, umożliwiając udział potomkom ofiar z całego świata. Obchody odbyły się pod honorowym patronatem Burmistrz Miasta Agnieszka Orzeł i dofinansowano ze środków Ministra Kultury oraz Urzędu do spraw Kombatantów.
Źródło: Fot. Sztetl Mszana dolna, fot. M. Krzymiński, A. Józefiak-Lewandowska
Komentarze