Uwaga na Legionellę Sanepid wydaje ostrzeżenia i wytyczne. Niewidoczne zagrożenie w wodzie i klimatyzacji wraca latem

Czym jest Legionella?

Legionella to rodzaj bakterii, które naturalnie występują w wodzie – zarówno w środowisku naturalnym, jak i w instalacjach wodnych stworzonych przez człowieka. Szczególnie sprzyjające warunki do jej rozwoju to temperatura wody od 20 do 50 stopni Celsjusza oraz obecność osadów i zanieczyszczeń, w których bakterie mogą się namnażać.

Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą wziewną – przez wdychanie aerozolu zawierającego bakterie, np. podczas kąpieli pod prysznicem, korzystania z jacuzzi, przebywania w klimatyzowanych pomieszczeniach czy w pobliżu miejskich fontann i zraszaczy. Zakażenie nie następuje poprzez picie wody ani przez kontakt z osobą chorą.

Jakie są objawy zakażenia?

Zakażenie bakterią Legionella może przebiegać w różnej formie. Najłagodniejszą jest tzw. gorączka Pontiac – objawia się jak grypa i ustępuje samoistnie po kilku dniach. Najcięższą postacią jest choroba legionistów, czyli ostre zapalenie płuc, które może prowadzić do niewydolności wielonarządowej, a nawet śmierci.

Do typowych objawów choroby legionistów należą: wysoka gorączka, kaszel, duszności, bóle mięśni, bóle głowy, a także zaburzenia ze strony układu pokarmowego (biegunka, wymioty) i nerwowego (dezorientacja, majaczenie). Choroba częściej dotyka mężczyzn niż kobiet i występuje głównie u osób po 50. roku życia, palących papierosy lub cierpiących na choroby przewlekłe.

Dlaczego latem ryzyko wzrasta?

Sezon letni to okres, w którym notuje się wzrost liczby przypadków legionelozy. Przyczyniają się do tego nie tylko sprzyjające warunki atmosferyczne – wysoka temperatura i wilgotność – ale także zwiększone korzystanie z obiektów noclegowych, rekreacyjnych i klimatyzowanych.

Zgodnie z danymi epidemiologicznymi, od czerwca do września notuje się najwięcej przypadków zakażeń. W przeszłości dochodziło w Polsce do ognisk zachorowań, w tym m.in. na Podkarpaciu w 2023 roku.

Jak można się chronić?

Z punktu widzenia przeciętnego użytkownika wody i klimatyzacji najważniejsze są środki profilaktyczne, które można wdrożyć w codziennym życiu:

• Przed pierwszym użyciem prysznica po dłuższej nieobecności – spuścić gorącą wodę przez kilka minut.
• Unikać korzystania z jacuzzi i fontann, które mogą być zaniedbane technicznie.
• Dbać o czystość i regularne czyszczenie nawilżaczy oraz klimatyzatorów w domu.
• Podczas pobytu w hotelach i pensjonatach – warto pytać o serwis instalacji wodnych.

Szczególną uwagę powinny zwrócić osoby starsze i te, które znajdują się w grupie ryzyka – dla nich zakażenie może mieć wyjątkowo poważne konsekwencje.

Diagnostyka i leczenie

Zakażenie bakterią Legionella rozpoznaje się na podstawie badań laboratoryjnych – najczęściej testu na obecność antygenu w moczu lub posiewu wydzieliny z dróg oddechowych. W przypadku podejrzenia zapalenia płuc o nietypowym przebiegu, szczególnie w miesiącach letnich, warto zwrócić na to uwagę lekarza.

Leczenie polega na odpowiednio dobranej antybiotykoterapii. W łagodnych przypadkach nie jest konieczna hospitalizacja, ale w przypadku ciężkiej postaci może być ona niezbędna. Latem warto dbać nie tylko o komfort, ale przede wszystkim o zdrowie – swoje i najbliższych.