300 tysięcy zamiast miliona. Burzliwa decyzja przy budżecie na 2026 rok

Budżet Gminy Chełmiec na 2026 rok został przyjęty, ale jedna z decyzji radnych wywołała wyraźny sprzeciw wójta Stanisława Kuzaka. Chodzi o obniżenie rezerwy ogólnej z proponowanego przez niego 1 mln zł do 300 tys. zł. Wójt nie owija w bawełnę. Jego zdaniem to ruch polityczny i demonstracyjne ograniczenie swobody działania organu wykonawczego.

Podczas prac nad budżetem Rada Gminy, głosami radnych będących w opozycji do wójta, zdecydowała o zmniejszeniu rezerwy do poziomu bliskiego ustawowego minimum. Zgodnie z ustawą o finansach publicznych rezerwa ogólna musi wynosić od 0,1 do 1 procent planowanych wydatków. W przypadku Chełmca, przy wydatkach zaplanowanych na poziomie 284 381 854,66 zł, oznacza to przedział od około 284 tys. zł do około 2,84 mln zł. Ostatecznie przyjęto 300 tys. zł, czyli niemal najniższą możliwą kwotę.

Wójt podkreśla, że rezerwa ogólna nie jest przypisana do konkretnych zadań w momencie uchwalania budżetu. To finansowy bufor, który pozwala reagować na nieprzewidziane wydatki, awarie infrastruktury, pilne remonty, a także szybko zabezpieczyć wkład własny przy pojawiających się szansach na dofinansowanie zewnętrzne.

Przykłady z ostatnich lat pokazują, że potrzeby były znacznie większe niż 300 tys. zł. W 2024 roku z rezerwy rozdysponowano łącznie 1 895 876,70 zł. Najwięcej środków trafiło na rozbudowę i modernizację sieci wodociągowej oraz kanalizacyjnej 896 528,70 zł. Kolejne kwoty przeznaczono na dokumentacje projektowe 112 200 zł, drogi gminne 100 tys. zł, oświetlenie uliczne 150 tys. zł oraz inne zadania inwestycyjne i prawne 637 148 zł.

W 2025 roku rezerwa również przekroczyła poziom 1,9 mln zł. Łącznie rozdysponowano 1 989 325,59 zł. Największą część stanowiły remonty i doposażenie jednostek oświatowych 1 117 563,88 zł. Środki przeznaczono także na infrastrukturę sportową i szkoleniową dla Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych 440 341,46 zł, zakup sprzętu komputerowego i rozwiązania z zakresu cyberbezpieczeństwa 184 181,58 zł, zwroty dotacji i rozliczenia finansowe 231 821,27 zł oraz wydatki organizacyjne i bieżące 15 417,40 zł.

Zdaniem wójta rzeczywiste potrzeby w ostatnich latach oscylowały wokół 2 mln zł rocznie. Przyjęcie w 2026 roku rezerwy na poziomie 300 tys. zł oznacza spadek elastyczności finansowej o około 84 do 85 procent w porównaniu z faktycznym wykorzystaniem środków w latach 2024 i 2025.

W praktyce, jak wskazuje Stanisław Kuzak, jedna poważniejsza awaria może pochłonąć znaczną część całej rezerwy. Każda dodatkowa potrzeba będzie wymagała przesuwania pieniędzy z innych zaplanowanych zadań. Może to także utrudnić szybkie zabezpieczenie wkładu własnego przy nowych programach dotacyjnych.

Wójt zaznacza, że decyzja rady jest zgodna z prawem, ale jego zdaniem nie zwiększa bezpieczeństwa finansowego gminy. W warunkach rosnących kosztów usług, energii i inwestycji elastyczność budżetowa ma być kluczowym narzędziem sprawnego zarządzania. Odpowiedzialność za wysokość rezerwy wzięła na siebie Rada Gminy, natomiast za bieżące zarządzanie budżetem odpowiada wójt. Jak podkreśla, przy budżecie przekraczającym 284 mln zł zabezpieczenie bufora na poziomie 300 tys. zł oznacza funkcjonowanie przy minimalnym poziomie bezpieczeństwa finansowego.