Chełmiec: Rio wskazuje na rażące naruszenie procedur przez Radę Gminy przy uchwale o absolutorium dla wójta

Rada Gminy Chełmiec w czerwcu 2025 r., po zapoznaniu się z dokumentacją finansową i opiniami dotyczącymi wykonania budżetu za rok 2024, podjęła uchwałę formalnie stanowiącą o nieudzieleniu absolutorium Wójtowi. Głosowanie zakończyło się wynikiem: 8 głosów „za”, 9 „przeciw”, 3 wstrzymujące się, przy jednym radnym nieobecnym. Uchwała ta została przesłana do RIO celem zaopiniowania.

Uchybienia proceduralne

Zgodnie z art. 28a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, uchwała absolutoryjna musi być podjęta bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. W przypadku Gminy Chełmiec taka większość nie została osiągnięta ani w kierunku udzielenia, ani nieudzielenia absolutorium.

W rzeczywistości nie doszło zatem do skutecznego podjęcia jakiejkolwiek uchwały absolutoryjnej. Jak wskazuje w uchwale Regionalna Izba Obrachunkowa w Krakowie 

Po ustaleniu wyniku głosowania Przewodniczący Rady Gminy Chełmiec stwierdził cyt.: „Uchwała została niepodjęta, w takim razie, ponieważ nie jest to bezwzględna liczba wymagana do udzielenia lub nieudzielenia absolutorium”. Skład Orzekający zauważa, iż powyższy wynik głosowania oznacza zatem niepodjęcie uchwały w sprawie udzielenia absolutorium Wójtowi z tytułu wykonania budżetu za 2024 rok. Wynik ten nie daje podstawy i nie uprawnia do sformułowania uchwały stanowiącej o nieudzieleniu Wójtowi absolutorium z tytułu wykonania budżetu za 2024 rok, gdyż uchwała o tej treści nie była poddana głosowaniu i tym samym jest pozbawiona aspektu woli organu stanowiącego. Poddanie pod głosowanie uchwały o udzielenie absolutorium i jej odrzucenie nie powoduje automatycznie przyjęcia, że podjęto uchwałę o nieudzieleniu absolutorium. Jak stanowi art. 28a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 z późn. zm.) uchwałę w sprawie absolutorium rada gminy podejmuje bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady gminy. Oznacza to, że aby rozstrzygnięta została sprawa absolutorium, za udzieleniem absolutorium bądź za nieudzieleniem absolutorium musi się opowiedzieć bezwzględna większość ustawowego składu rady gminy, po uprzednim zapoznaniu się z wnioskiem komisji rewizyjnej i opiniami o wykonaniu budżetu

Izba Obrachunkowa zwróciła uwagę, że rada głosowała jedynie nad udzieleniem absolutorium, a nie nad jego nieudzieleniem.

Brak bezwzględnej większości głosów w tym głosowaniu nie uprawniał do automatycznego przyjęcia, że wójtowi absolutorium nie udzielono. Tym samym, jak wskazała RIO uchwała o nieudzieleniu absolutorium nie miała podstawy faktycznej ani formalnej.

W ocenie Izby uchwała Nr XVII/934/2025 narusza w sposób rażący art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 271 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Oznacza to, że Rada Gminy przekroczyła swoje kompetencje, naruszając obowiązujące procedury, co istotnie podważa ważność przyjętego rozstrzygnięcia.

Skład Orzekający biorąc pod uwagę powyższe, uwzględniając stan faktyczny i prawny, negatywnie opiniuje wskazaną w sentencji uchwałę Rady Gminy Chełmiec, gdyż w sposób rażący została naruszona procedura podejmowania uchwały absolutoryjnej przez Radę Gminy Chełmiec, co stanowi istotne naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 z późn. zm.) oraz art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1530 z późn. zm.).

W związku z tym RIO wydała jednoznacznie negatywną opinię, uznając, że uchwała została przyjęta z istotnym naruszeniem prawa. Opinia ta może stanowić podstawę do dalszych kroków prawnych, w tym ewentualnego unieważnienia uchwały lub skierowania sprawy do organów nadzorczych.

Zgodnie z art. 20 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, od opinii Składu Orzekającego przysługuje odwołanie do Kolegium RIO w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały.

Sprawa absolutorium dla Wójta Gminy Chełmiec za rok 2024 unaocznia, jak istotne jest rygorystyczne przestrzeganie przepisów proceduralnych w procesach decyzyjnych organów samorządowych.

Nawet formalna większość głosów nie daje podstaw do przyjęcia rozstrzygnięcia, jeśli nie zostaną zachowane wymagane ustawowo warunki.

RIO, jako organ kontrolny, pełni tu rolę strażnika legalności działania samorządów a jego negatywna opinia powinna skłonić Radę Gminy do poważnej refleksji nad jakością procedowania i transparentnością podejmowanych decyzji.