Lachoskie Godonie 2024. Mistrzowie gwary na scenie Niskowej
7 grudnia 2024 roku, w malowniczej miejscowości Niskowa, odbyła się kolejna edycja wyjątkowego wydarzenia – konkursu gwary Lachowskiej „LACHOSKIE GODONIE”. Konkurs, który na stałe wpisał się w kalendarz kulturalny Małopolski, zorganizowany został wspólnie przez Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ oraz Stowarzyszenie Lachów Sądeckich. Jego celem jest nie tylko zachowanie, ale i promowanie unikalnego dziedzictwa kulturowego Lachów Sądeckich, którego podstawą jest tradycyjna gwara tego regionu.
Gwara Lachów Sądeckich to jeden z najciekawszych dialektów południowej Polski, pełen charakterystycznych zwrotów, dźwięków i wyrazów, które odzwierciedlają bogatą historię i tradycje mieszkańców tego regionu. Jej kultywowanie jest szczególnie ważne w dobie globalizacji, która zagraża jej zanikowi. Konkurs „LACHOSKIE GODONIE” ma na celu nie tylko jej zachowanie, ale i przekazanie młodszym pokoleniom. Warto podkreślić, że w tegorocznej edycji rywalizowali uczestnicy w różnych kategoriach wiekowych, od dzieci po dorosłych, co świadczy o rosnącym zainteresowaniu tą unikalną tradycją.
Komisja Artystyczna, która oceniała prezentacje konkursowe, składała się z wybitnych specjalistów w dziedzinie językoznawstwa oraz dokumentowania niematerialnego dziedzictwa kulturowego. W jej skład weszli:
- dr Artur Czesak, językoznawca i wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego,
- dr Zenon Szewczyk, językoznawca i autor „Słownika gwary Lachów Sądeckich”,
- Monika Kurzeja, filolog, specjalistka ds. badań terenowych i dokumentowania niematerialnego dziedzictwa kulturowego w MCK SOKÓŁ.
Ich zadaniem było nie tylko ocenić poprawność językową, ale także uchwycić autentyczność i emocje, które towarzyszyły każdemu wystąpieniu. Jak zwykle, poziom konkursu był bardzo wysoki, co sprawiło, że decyzja komisji o przyznaniu nagród i wyróżnień nie była łatwa.
W tegorocznej edycji konkursu przyznano nagrody w trzech kategoriach: dziecięcej, młodzieżowej i dorosłej.
Kategoria Dziecięca
W najmłodszej grupie wiekowej zwyciężyły Julia Seruga z Bilska oraz Faustyna Siedlarz z Boguszy, którzy otrzymali równorzędne I miejsce. Drugie miejsca przypadły Annie Florek i Joannie Mółce z Mszalnicy, a trzecie miejsca zdobyli Maksymilian Klag z Rogów, Karol Kmak i Oliwia Górka z Mszalnicy. Wyróżnienie otrzymała Eliza Maciuszek z Juraszowej.
Kategoria Młodzieżowa
W tej kategorii najlepszym okazał się Jan Kramarczyk ze Szczereża, który zdobył I miejsce. II miejsce przypadło Zuzannie Kogut z Mszalnicy, a równorzędne III miejsca zdobyli Aleksandra Klag z Rogów i Marcin Lorczyk z Podegrodzia.
Kategoria Dorosła
W najbardziej prestiżowej kategorii konkursu, nagrodę Grand Prix otrzymał Krzysztof Kunicki ze Stronia, którego występ zachwycił komisję. Wysokiej jakości prezentacje sprawiły, że w tej kategorii przyznano aż trzy równorzędne I miejsca: Annie Górze z Mystkowa, Marianie Kogut z Janczowej oraz Agacie Kwit z Jastrzębia. Drugie miejsca przypadły Maciejowi Gawędzkiemu z Wronowic oraz Krzysztofowi Marciszowi z Koniuszowej. Na trzecim miejscu znalazły się Krystyna Zarotyńska z Frycowej, Kazimierz Michalik z Janczowej oraz Elżbieta Banach z Mokrej Wsi. Wyróżnienie w tej kategorii otrzymała Beata Zaczek z Łabowej.
Zwycięzcy na „Sabałowych Bajaniach”
Kolejnym ważnym momentem konkursu było wytypowanie reprezentantów na Ogólnopolski Konkurs Gawędziarzy, Instrumentalistów, Śpiewaków, Drużbów i Starostów Weselnych „Sabałowe Bajania”, który odbędzie się w Bukowinie Tatrzańskiej w 2025 roku. Komisja zakwalifikowała do tego prestiżowego wydarzenia sześciu uczestników:
- Krzysztofa Kunickiego ze Stronia,
- Annę Górę z Mystkowa,
- Marię Kogut z Janczowej,
- Jana Kramarczyka z Szczereża,
- Julię Serugę z Bilska,
- Faustynę Siedlarz z Boguszy.
Dzięki takim wyróżnieniom, laureaci „LACHOSKIEGO GODONIA” będą mieli szansę na dalszy rozwój swoich umiejętności oraz promocję kultury Lachów Sądeckich na ogólnopolskiej scenie.
Konkurs „LACHOSKIE GODONIE” w Niskowej to nie tylko rywalizacja o nagrody, ale przede wszystkim spotkanie z tradycją i kulturą regionu. Dzięki takim wydarzeniom, jak to, zachowujemy bogate dziedzictwo Lachów Sądeckich, zapewniając, że gwara i folklor tego regionu nie zaginą w czasie. Gratulacje dla wszystkich uczestników, a zwłaszcza dla laureatów, którzy swoimi występami wzbogacili to piękne wydarzenie.
Pełna treść protokołu tutaj.
Źródło: Fot. MCK Sokół
Komentarze