Niedozwolone zmiany w umowie. Zwroty i rekompensaty od PayPal

Na czym polegały naruszenia

W toku postępowań UOKiK ustalono, że PayPal Europe, zawierając umowy z polskimi konsumentami, posługiwał się tzw. klauzulą modyfikacyjną, która umożliwiała jednostronne wprowadzanie zmian w treści umowy, w tym nowych opłat oraz podwyżek dotychczasowych. W szczególności zastrzeżenia wzbudziła opłata za brak aktywności, wprowadzona w 2020 r.

Zakwestionowana klauzula, stosowana od 11 grudnia 2019 r., stanowiła, iż spółka „...może od czasu do czasu wprowadzać zmiany w niniejszej Umowie z Użytkownikiem oraz w innych dokumentach”. W ocenie Prezesa UOKiK zapis ten naruszał zbiorowe interesy konsumentów – dawał przedsiębiorcy nieograniczoną swobodę modyfikacji umowy, bez wskazania jednoznacznych i obiektywnych przesłanek uzasadniających takie zmiany.

Dodatkowo PayPal nie dochowywał obowiązku informowania konsumentów na tzw. trwałym nośniku, co również stanowiło naruszenie przepisów.

Czym jest trwały nośnik i dlaczego ma znaczenie

Zgodnie z prawem, trwały nośnik to medium umożliwiające przechowywanie informacji w sposób niezmienny, umożliwiający ich późniejsze odtworzenie w niezmienionej formie – nawet po zakończeniu umowy. Może to być m.in.:

• dokument papierowy
• wiadomość e-mail z załącznikiem (np. PDF)
• pendrive
• karta pamięci

Przesłanie jedynie hiperłącza do dokumentu zamieszczonego na stronie internetowej nie spełnia tych kryteriów – przedsiębiorca może bowiem zmienić lub usunąć treść dokumentu w dowolnym momencie.

Wypowiedź Prezesa UOKiK, Tomasza Chróstnego

– Konsumenci nie powinni być zaskakiwani niekorzystnymi zmianami warunków umów, zwłaszcza jeśli wiążą się one z dodatkowymi kosztami. Postanowienia umowne przewidujące możliwość ich zmiany muszą być precyzyjne i umożliwiać przewidzenie skutków już na etapie zawierania umowy. Klauzula, która pozwala na dowolne „od czasu do czasu” zmiany, jest nieakceptowalna – wskazuje Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK.

Skutki decyzji – co musi zrobić PayPal

Zgodnie z decyzją Prezesa UOKiK, spółka zobowiązała się do:

• zaprzestania stosowania klauzuli modyfikacyjnej w relacjach z konsumentami,
• zaniechania pobierania opłat wprowadzonych jednostronnie od 1 stycznia 2019 r., w tym m.in.:
• opłaty za brak aktywności,
• opłat za wypłatę środków na rachunki bankowe w USA,
• zwiększonych kosztów przewalutowania.

Zwroty i rekompensaty dla konsumentów

W ramach środków zaradczych PayPal zobowiązał się do wypłaty konsumentom:

• zwrotu 150% pobranych opłat wynikających z nieuczciwych postanowień umownych,
• obniżonego kursu wymiany walut – do momentu, aż korzyści konsumentów osiągną wartość równą 150% zakwestionowanych opłat.

Kto i kiedy otrzyma zwrot

Obecni użytkownicy PayPal – środki zostaną automatycznie zwrócone na konto PayPal w ciągu 10 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji.

Byli użytkownicy – spółka samodzielnie skontaktuje się z byłymi klientami, aby ustalić sposób dokonania zwrotu.

Decyzje Prezesa UOKiK nie są jeszcze prawomocne – PayPal może złożyć odwołanie do sądu.

To nie pierwsze działania Prezesa UOKiK wobec PayPal Europe. W 2024 r. spółka została ukarana grzywną w wysokości blisko 106,7 mln zł za stosowanie nieuczciwych klauzul umownych.

Pamiętaj – co to jest trwały nośnik?

Trwały nośnik to medium, które spełnia łącznie trzy kryteria:

• Brak możliwości jednostronnej zmiany treści przez przedsiębiorcę.
• Bezpośredni dostęp konsumenta do informacji – również po rozwiązaniu umowy.
• Możliwość niezmienionego odtworzenia treści w dowolnym czasie.

Wymóg ten wynika z prawa unijnego i krajowego, w szczególności z:

• dyrektywy 2015/2366 (PSD2),
• ustawy o usługach płatniczych (Dz.U. z 2024 r. poz. 30 z późn. zm.).