Od dziś obowiązują nowe przepisy. Platformy e-commerce muszą monitorować bezpieczeństwo sprzedawanych produktów

– Obowiązujące od dziś przepisy dotyczące bezpieczeństwa produktów to kluczowy krok w kierunku wzmocnienia ochrony konsumentów, szczególnie w erze rosnącej popularności zakupów online. Wprowadzają one zmiany, które zapewniają dostęp do bezpiecznych towarów, bez względu na miejsce i sposób zakupu. Regulacja rozszerza krąg odpowiedzialnych przedsiębiorców, nakładając na nich dodatkowe obowiązki, a także ułatwia odzyskiwanie produktów w przypadku wycofania ich z rynku (tzw. recall). Zwiększa też przejrzystość procesu zakupu bezpiecznych produktów. Pracujemy nad przepisami wykonawczymi, które m.in. zwiększą sankcje za wprowadzenie niebezpiecznych towarów do obrotu, aby przekazać jasny sygnał przedsiębiorcom, że oczekujemy poprawy na rynku – mówi Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK.

Kto odpowiada za bezpieczeństwo produktów?

Nowe przepisy rozszerzają odpowiedzialność za bezpieczeństwo produktów na platformy zakupowe online. Dotychczas obowiązek ten spoczywał głównie na producentach i importerach. Teraz platformy takie jak Allegro, Amazon czy Temu muszą aktywnie uczestniczyć w zapewnianiu bezpieczeństwa towarów sprzedawanych za ich pośrednictwem. Serwisy e-commerce mają obowiązek monitorowania ofert i usuwania tych, które nie spełniają wymogów bezpieczeństwa. W przypadku braku reakcji platforma ponosi odpowiedzialność za sprzedaż niebezpiecznych produktów.

Co oznacza, że produkt jest bezpieczny?

Zgodnie z nowymi przepisami, przy ocenie bezpieczeństwa produktów organy nadzoru rynku uwzględnią nie tylko tradycyjne kryteria, takie jak skład czy właściwości fizyczne, ale również:

• Sposób prezentacji produktu – w tym oznakowanie, instrukcje, czytelność ostrzeżeń, trwałość oraz wpływ na inne produkty, w tym kwestie związane z utylizacją i ochroną środowiska.
• Cyberbezpieczeństwo – dla produktów łączących się z internetem, które muszą być odpowiednio zabezpieczone przed zagrożeniami cybernetycznymi.
• Wygląd produktu – jeśli design sugeruje inne zastosowanie, musi zawierać odpowiednie ostrzeżenie (np. świeca przypominająca ciastko powinna mieć informację, że nie jest przeznaczona do spożycia).

Większe prawa konsumentów

Nowa regulacja wzmacnia ochronę konsumentów, zapewniając im prawo do:

• Zakupu bezpiecznych produktów, zarówno online, jak i w sklepach stacjonarnych.
• Jasnych informacji o produkcie, niezależnie od sposobu zakupu.
• Łatwiejszej identyfikacji przedsiębiorcy odpowiedzialnego za bezpieczeństwo produktu.
• Prostszego zgłaszania niebezpiecznych produktów oraz wycofywania ich z rynku.
• Wybory metody rekompensaty w przypadku zakupu niebezpiecznego towaru (naprawa, wymiana lub zwrot pieniędzy).
• Zgłaszania niebezpiecznych produktów do Komisji Europejskiej za pośrednictwem portalu Safety Gate.

Obowiązki firm

Producenci i importerzy muszą:

• Opracować dokumentację techniczną produktu, w tym analizę ryzyka związanego z jego użytkowaniem.
• Zapewnić identyfikowalność produktu przez podanie numeru serii lub partii, co ułatwi przeprowadzenie tzw. recall.
• Podać dane kontaktowe, by ułatwić konsumentom kontakt w razie potrzeby.
• Zgłaszać wypadki konsumenckie związane z produktami do portalu Safety Business Gateway.

Platformy e-commerce muszą:

• Monitorować oferty produktów pod kątem ich bezpieczeństwa.
• Usuwać oferty niebezpiecznych produktów, zarówno na podstawie własnych ustaleń, jak i w odpowiedzi na wezwania organów nadzoru rynku.
• Opracować i wdrożyć procedury reagowania na zgłoszenia o niebezpiecznych produktach.

Kary za naruszenia Prezes UOKiK zapowiada podwyższenie kar administracyjnych za wprowadzenie do obrotu produktów niebezpiecznych – z 100 tys. zł do 1 mln zł. Sankcje przewidziano także za:

• Brak dokumentacji technicznej (do 40 tys. zł).
• Brak identyfikacji produktu, w tym danych kontaktowych (do 100 tys. zł).
• Niedołączenie instrukcji bezpieczeństwa, nieinformowanie o wypadkach konsumenckich, lub brak ostrzeżeń przed ryzykiem (do 200 tys. zł).

Trwają prace nad przepisami, które zwiększą wysokość kar i umożliwią skuteczne egzekwowanie nowych regulacji.

Wprowadzenie nowych przepisów dotyczących bezpieczeństwa produktów stanowi istotny krok w kierunku ochrony konsumentów, szczególnie w kontekście dynamicznie rozwijającego się rynku e-commerce. Nowe regulacje zapewniają, że niezależnie od kanału sprzedaży, konsumenci będą mogli mieć pewność, że produkty, które nabywają, są bezpieczne i zgodne z najwyższymi standardami. Zwiększona odpowiedzialność platform sprzedażowych, producentów i importerów za bezpieczeństwo oferowanych towarów, a także rozszerzenie zakresu kontroli nad produktami dostępnymi online, to działania, które mają na celu minimalizowanie ryzyka w obrocie towarami.

Dzięki wprowadzeniu przepisów GPSR, konsumentom przysługuje nie tylko lepsza ochrona przed niebezpiecznymi produktami, ale także łatwiejszy dostęp do informacji i procedur umożliwiających szybkie wycofanie towarów z rynku w razie zagrożenia. Firmy, które będą przestrzegać nowych regulacji, zyskają z kolei większe zaufanie konsumentów, co przełoży się na ich konkurencyjność na rynku. Kluczowe jest, aby przedsiębiorcy, zarówno ci prowadzący sprzedaż online, jak i stacjonarną, wykazywali odpowiedzialność i podejmowali odpowiednie działania zapobiegawcze. Przewidywane zmiany w przepisach wykonawczych i podwyższenie kar administracyjnych stanowią dodatkowy bodziec do przestrzegania zasad, zapewniając jednocześnie skuteczną ochronę konsumentów.