Partyzancki Przysłop. Zimowa lekcja historii w Beskidach

W zimowej scenerii Beskidów, na Przełęczy Przysłop, znów zabrzmiały słowa Apelu Pamięci i odgłosy rekonstrukcyjnej bitwy. W piątek 20 lutego odbyła się kolejna edycja zlotu edukacyjno historycznego „Partyzancki Przysłop”, poświęconego żołnierzom oddziału Armii Krajowej „Wilk” i zbrojnej konspiracji niepodległościowej.

Wydarzenie zorganizowało Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ wspólnie z Grupą Rekonstrukcji Historycznych „Żandarmeria” oraz Sokolstwem. Tegoroczne obchody objął honorowym patronatem wójt gminy Łącko Jan Dziedzina. Zloty na Przysłopie mają już swoją tradycję. Choć miejsce od lat przyciąga środowiska patriotyczne, to właśnie inicjatywa GRH „Żandarmeria”, prowadzona nieprzerwanie od 2014 roku, stała się fundamentem obecnej formuły wydarzenia. Dziś to jeden z ważniejszych punktów w kalendarzu patriotycznym Sądecczyzny.

Zlot miał charakter otwarty, ale przede wszystkim skierowany był do młodzieży starszych klas szkół podstawowych i szkół ponadpodstawowych. Uczestnicy wyruszyli na trasę z Obidzy. Grupy ze Szczawnicy Zdroju rozpoczęły marsz na Placu Dietla pod opieką szczawnickiego oddziału PTTK, przechodząc przez Krościenko. Górska wędrówka w zimowych warunkach była częścią doświadczenia, które miało przybliżyć realia partyzanckiej codzienności.

Na uczestników czekało ognisko i poczęstunek w gospodarstwie „Na Przełęczy” państwa Godawskich, przygotowany przez Gminę Łącko. Najważniejszym momentem był jednak uroczysty Apel Pamięci poświęcony poległym żołnierzom AK.

Po części oficjalnej polana przy gospodarstwie państwa Cięciwów zamieniła się w rekonstrukcyjne pole bitwy. Widowiskową inscenizację walk partyzanckich przygotowały Podhalańska Grupa Rekonstrukcji Historycznych im. Józefa Kurasia „Ognia”, Stowarzyszenie Miłośników Historii 1 Pułku Strzelców Podhalańskich z Nowego Sącza oraz GRH „Żandarmeria”. Dzięki dioramie oraz możliwości obejrzenia z bliska mundurów i wyposażenia z epoki młodzi uczestnicy mogli niemal dotknąć historii.

Zlot miał również wymiar edukacyjny. Uczestnicy wzięli udział w konkursie wiedzy o oddziale „Wilk” i realiach niemieckiej okupacji. Wcześniej otrzymali specjalne materiały edukacyjne. Rywalizacja była wyrównana, a zwyciężyła drużyna ze szkoły w Czarnym Potoku. Nagrody ufundowały Muzeum Ziemi Sądeckiej, Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ, Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka oraz Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie.

Spotkanie na Przysłopie przypomniało o roli Armii Krajowej jako zbrojnego ramienia Polskiego Państwa Podziemnego oraz o innych organizacjach niepodległościowych działających na Sądecczyźnie. Organizatorzy podkreślają, że ich celem jest przekazywanie wiedzy o historii w sposób żywy i angażujący. W surowym, górskim krajobrazie ta lekcja nabiera szczególnej mocy.