Rzecznik apeluje o koniec przewlekłości w wypłatach odszkodowań

Rzecznik Praw Obywatelskich ponownie zwraca uwagę na poważny problem przewlekłości w wypłacaniu odszkodowań osobom wywłaszczonym pod inwestycje publiczne. Do biura trafiają liczne skargi od obywateli, którzy latami czekają na rekompensaty za nieruchomości przejęte na podstawie tzw. specustawy drogowej. To sytuacja, która w ocenie Rzecznika narusza konstytucyjne prawo do słusznego odszkodowania.

W wystąpieniu do ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego Rzecznik Wiącek podkreśla, że obecne procedury zmuszają ludzi do ponoszenia dodatkowych kosztów. Aby zakwestionować zaniżone wyceny, obywatele muszą finansować własne opinie rzeczoznawców, czasem wielokrotnie, bo długie postępowania powodują, że ceny nieruchomości po prostu się zmieniają.

Problemy ze specustawami nie są nowe. Już raport NIK sprzed dekady wskazywał na nieprawidłowości, a Polska przegrywała przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka sprawy dotyczące przewlekłego rozpatrywania roszczeń odszkodowawczych. Zdaniem Rzecznika państwo nie może dłużej usprawiedliwiać tych uchybień potrzebą szybkiej realizacji inwestycji. Jego zdaniem dojrzalszy system prawny powinien chronić zarówno interes publiczny, jak i prawa osób wywłaszczanych.

Wiącek przypomina również, że rząd w swoim projekcie nowelizacji dotyczącej CPK sam zauważył wadliwość obowiązujących przepisów. Mimo to zdecydował się poprawić sytuację jedynie w odniesieniu do jednej inwestycji, pozostawiając pozostałych obywateli bez realnej ochrony.

Rzecznik oczekuje od resortu finansów i gospodarki stanowiska w sprawie skrócenia procedur oraz stworzenia bardziej sprawiedliwych zasad prowadzenia postępowań. Pyta też o statystyki dotyczące średniego czasu, w jakim obywatele otrzymują odszkodowania.

Jak podkreśla Rzecznik Wiącek, obecny system prowadzi do systemowego naruszania praw osób wywłaszczonych. Nowe przepisy powinny objąć również tych, których sprawy już od lat toczą się przewlekle i których prawo do słusznego odszkodowania pozostaje tylko na papierze.