Wysychające studnie w powiecie nowosądeckim, problem nawet zimą

Chociaż ostatnie opady deszczu i śniegu przyniosły chwilową poprawę, deficyt wody z użytkowych ujęć podziemnych wciąż stanowi poważny problem, szczególnie w gospodarstwach domowych korzystających z własnych studni.

Mieszkańcy coraz częściej skarżą się na problemy związane z wysychaniem studni.

Wielu z nich zauważa, że studnie, które jeszcze kilka lat temu zapewniały stały dostęp do wody, obecnie stają się niewystarczające nawet w miesiącach zimowych, kiedy zużycie wody zazwyczaj spada.

Jak informuje Nas Andrzej Jagielski z Państwowego Instytutu Geologicznego

Wyniki monitoringu wód podziemnych we wskazanym obszarze wskazują na przewagę stanów niskich w 4 kwartale hydrologicznym 2024 (VIII-X 2024) w stosunku do wielolecia 1991-2020. Najpewniej jest to proces naturalny związany z ograniczoną ilością opadów. W dniu 29 listopada br. dla danego obszaru zostało wydane ostrzeżenie hydrogeologiczne informujące o tym, że wskazany obszar zagrożony jest występowaniem niżówki hydrogeologicznej (w załączeniu).Prognoza sytuacji hydrogeologicznej w strefach zasilania i poboru wód podziemnych na okres od 01.12.2024 do 31.12.2024 r. opublikowana również w listopadzie wskazuje możliwość występowania niżówki hydrogeologicznej do końca roku. Najnowsze wyniki danych i analiz wskazują, że ostrzeżenie będzie utrzymane w mocy na co najmniej kolejny miesiąc, czyli stan zagrożenia hydrogeologicznego będzie w mocy również w styczniu.

Przyczyny wysychania studni

Przyczyn wysychania studni w regionie należy doszukiwać się w wielu czynnikach.

Wpływ na sytuację mają zmniejszone opady atmosferyczne a w Małopolsce, w tym w powiecie nowosądeckim, poziom opadów jest niższy niż średnia wieloletnia.

Raport hydrogeologiczny wskazuje, że w ostatnich latach deficyty opadów stały się trwałym elementem klimatu w regionie. 

Pozostałe Przyczyny

• Antropopresja – Nadmierna eksploatacja zasobów wód podziemnych, zwłaszcza z płytkich użęć, prowadzi do obniżenia zwierciadła wody. Rosnące zapotrzebowanie na wodę, wynikające z rozwoju budownictwa i przemysłu, pogarsza sytuację.
• Zmiany klimatyczne – Długotrwałe okresy suszy oraz zmniejszona liczba dni z opadami przekładają się na mniejsze zasilanie warstw wodonośnych poprzez infiltrację.
• Ukształtowanie terenu – Region nowosądecki charakteryzuje się górskimi i podgórskimi terenami, co sprzyja szybkiemu odpływowi wód powierzchniowych i ogranicza ich przenikanie do gleby.

Stan obecny w świetle raportów hydrogeologicznych

Według prognozy hydrogeologicznej, w Małopolsce zanotowano obniżenie zwierciadła wód podziemnych poniżej stanu niskiego ostrzegawczego (SNO).

W Piwnicznej-Zdrój prognozuje się wystąpienie tzw. niżówki hydrogeologicznej, czyli stanu, w którym zasoby wody podziemnej są znacznie zredukowane.

Z kolei w Bielczy, w zachodniej części województwa, przewidywana sytuacja wydaje się stabilniejsza, choć problem może wystąpić w kolejnych latach.

Raport ostrzega, że przy dalszym deficycie opadów, zwierciadło płytkich wód podziemnych będzie układać się poniżej poziomu wymaganego do bezproblemowego zaopatrzenia w wodę.

Problem ten dotyczy nie tylko indywidualnych studni, ale także systemów komunalnych, czerpiących wodę z pierwszego poziomu wodonośnego.

Prognozy na przyszłość

Eksperci wskazują na konieczność podjęcia działań w celu ograniczenia skutków deficytu wód podziemnych.

Według raportu hydrogeologicznego, scenariusz zakładający dalsze zmniejszenie opadów może doprowadzić do pogłębiania się problemu niżówki hydrogeologicznej, szczególnie w regionach takich jak Małopolska.

Sytuacja hydrogeologiczna w powiecie nowosądeckim odzwierciedla szerszy problem zmniejszających się zasobów wód podziemnych w Małopolsce.

Wysychające studnie, nawet w okresie zimowym, wskazują na pilną potrzebę wdrożenia działań zapobiegawczych i długoterminowego planowania.

Bez odpowiednich kroków możemy stanąć przed koniecznością coraz droższego i bardziej skomplikowanego zaopatrywania mieszkańców w wodę.