Zmarł kpt. Stefan Kulig – Żołnierz Niezłomny

Stefan Kulig urodził się 20 czerwca 1926 r. W czasie nauki w szkole powszechnej wstąpił do Związku Harcerstwa Polskiego, należał do „Orląt”. Jako 13-latek wstąpił do ZWZ, a później do AK i po zaprzysiężeniu przyjął pseudonim konspiracyjny „Gorol”. Zajmował się przeprowadzaniem uciekinierów na Węgry. Od 1940 r. kolportował „bibułę” konspiracyjną i zbierał informacje wywiadowcze dotyczące głównie transportów kolejowych przejeżdżających przez Rytro.

Starał się nie przebywać w domu rodzinnym, nocował u znajomych, rodziny, w szałasach i bacówkach, oraz w lesie. Aresztowany w Boże Narodzenie 1942 r. w rodzinnym domu przez gestapo. Przez nowosądeckie więzienie dostał się do tarnowskiego więzienia, skąd rankiem 28 stycznia 1943 r. w kolumnie 1200 więźniów przeszedł na tarnowski dworzec, gdzie załadowano wszystkich do wagonów towarowych.

Transport 1477 mężczyzn dotarł do KL Birkenau. Stefan Kulig otrzymał numer 95 664. Wraz z grupą więźniów z tego transportu został poddany eksperymentom medycznym. Jesienią 1944 r. ztransportem więźniów został wysłany do Oranienburga a następnie pieszo wszyscy szli do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen. Pod koniec 1944 r. przetransportowany do Barth, gdzie przymusowo pracował w zakładach samolotowych Heinkel. W kwietniu 1945 r. był już w Ravensbrück (numer obozowy 11998). Po wojnie Stefan Kulig wrócił w rodzinne strony i razem z kolegami z AK kontynuował konspiracyjną działalność, tym razem skierowaną przeciwko nowym okupantom.

W maju 1946 r. dom rodzinny otoczyło KBW i UB, przeprowadzono rewizję i Stefan Kulig został aresztowany i osadzony w piwnicach PUBP przy ulicy Czarnieckiego w Nowym Sączu. Po czterech miesiącach ciężkiego śledztwa w areszcie UB został zwolniony i w ciężkim stanie z odbitymi nerkami, stopami i obrażeniami na ciele wrócił do domu.

Mimo stałej inwigilacji przez UB w czerwcu 1948 r. wstąpił do Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowców. Dom rodzinny w Rytrze był zarazem punktem kontaktowym dla PPAN. Ponownie aresztowany przez UB jesienią 1948 roku.

W śledztwie pracownicy Urzędu Bezpieczeństwa w Nowym Sączu uszkodzili mu wątrobę, nerki i wybili cztery zęby.

19 listopada 1948 r. z sińcami na plecach i w gorączce został przewieziony z Nowego Sącza do Krakowa, do więzienia na Montelupich.

23 grudnia 1948 r. został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego na karę 5 lat więzienia. 12 lutego 1949 r. został wywieziony do więzienia w Rawiczu, gdzie pracował przymusowo po 12 godzin dziennie.

28 września 1951 r. przewieziono go do Karnego Obozu Pracy w Potulicach, gdzie pracował w warsztatach. Podczas pracy doznał wypadku. Miał zerwany mięsień prawego barku, leżał na izbie chorych na terenie obozu.

Po powrocie do domu musiał meldować się na UB i MO. Był także pod stałą obserwacją UB.

Po zwolnieniu z więzienia udało mu się zatrudnić na składnicy drewna i pracował tam aż do przejścia na emeryturę. W 1988 r. wyjechał z żoną do Australii, w 1991 r. wrócił i zamieszkał w Nowym Sączu gdzie zmarł 25 lutego 2022 r.

Uroczystości pogrzebowe kpt. Stefana Kuliga rozpoczną się 2 marca 2022 roku mszą świętą w Kaplicy przy ulicy Śniadeckich 19 na Cmentarzu Komunalnym w Nowym Sączu.

Źródło: UMNS