Co dalej z programem Czyste Powietrze

Co dalej z programem „Czyste Powietrze”?

Nowe zasady programu zostaną wprowadzone na wiosnę 2025 r W ramach reform przewiduje się poprawę efektywności programu oraz większą ochronę beneficjentów przed nieuczciwymi praktykami. W szczególności zmiany obejmą:

• Wprowadzenie zaliczek bezpośrednio na konta beneficjentów, zamiast przekazywania środków wykonawcom.
• Limity dotacji dla poszczególnych kategorii wydatków, by uniknąć zawyżania kosztów.
• Zaostrzenie kryteriów przyznawania najwyższego poziomu dofinansowania, z uwzględnieniem weryfikacji własności budynku.
• Wymóg osiągnięcia określonego standardu energetycznego po realizacji inwestycji.
• Zwiększenie liczby kontroli na miejscu inwestycji oraz dokładniejsze monitorowanie działań firm wykonawczych.

Wnioski złożone i realizacja dotacji

Choć nabór nowych wniosków jest wstrzymany, realizacja dotacji dla wcześniej zatwierdzonych projektów przebiega zgodnie z harmonogramem. Środki dla umów już podpisanych są zagwarantowane w budżecie programu. Dodatkowo osoby, które zrealizowały inwestycje, ale jeszcze nie złożyły wniosku, będą mogły ubiegać się o wsparcie na nowych zasadach od 2025 r.

Wsparcie dla powodzian i uproszczone procedury

Z myślą o mieszkańcach regionów dotkniętych powodzią (dolnośląskie, lubuskie, opolskie, śląskie), uruchomiono specjalny program wsparcia. Na ten cel przeznaczono 300 mln zł, a uproszczony nabór wniosków ma ruszyć w połowie grudnia 2024 r

Nowe wymagania dla urządzeń i materiałów

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują nowe zasady wpisu urządzeń na listę Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM). Certyfikaty takie jak HP Keymark czy Eurovent przestają być wystarczające – producenci muszą przedstawić pełne wyniki badań zgodne z wymogami programu. Wprowadzenie tych zmian ma na celu zapewnienie wysokiej jakości i efektywności wspieranych technologii.

Kontrole i konsekwencje dla beneficjentów

Intensywność kontroli realizacji inwestycji wzrosła. Obejmują one zarówno etap realizacji, jak i pięcioletni okres trwałości projektu. W przypadku wykrycia nieprawidłowości, np. fałszowania dochodów czy niezgodności z umową, może dojść do:

• Wypowiedzenia umowy i konieczności zwrotu dotacji z odsetkami,
• Obniżenia przyznanego dofinansowania.

Konsultacje społeczne

Proces reformy programu poprzedziły szeroko zakrojone konsultacje społeczne z udziałem przedstawicieli administracji, samorządów, organizacji pozarządowych i sektora finansowego. Drugi etap konsultacji, planowany jeszcze w 2024 r., otworzy możliwość zgłaszania uwag przez opinię publiczną. Informacje na ten temat pojawią się m.in. http://czystepowietrze.gov.pl.

Program „Czyste Powietrze” zmierza ku nowej formule, której celem jest większa przejrzystość, efektywność i lepsza ochrona interesów beneficjentów. Choć obecnie nabór wniosków jest wstrzymany, nowe zasady mają szansę znacząco poprawić funkcjonowanie tego istotnego dla polskich gospodarstw domowych programu.