Pamięć o tragedii, która na zawsze zmieniła Gorlice. Uroczystości przy pomniku i wystawa w Pawilonie Historii Miasta

19 sierpnia w Gorlicach uczczono 84. rocznicę likwidacji gorlickiego getta. Przy pomniku na skrzyżowaniu ulic Krzywej i Strażackiej mieszkańcy, przedstawiciele organizacji oraz lokalnych samorządów oddali hołd ofiarom jednej z najtragiczniejszych kart w historii miasta.

Uroczystość rozpoczął Apel Pamięci poprowadzony przez dr. Łukasza Połomskiego z Sądeckiego Sztetlu. Przypomniano żydowskich mieszkańców Gorlic, którzy przez pokolenia współtworzyli życie gospodarcze, kulturalne i społeczne miasta.

Przed wojną Gorlice były miejscem współistnienia Pogórzan, Łemków i Żydów. Ten wielokulturowy świat został brutalnie zniszczony po wkroczeniu wojsk niemieckich 7 września 1939 roku. W kolejnych miesiącach ludność żydowska była poddawana represjom i pozbawiana podstawowych praw.

W połowie października 1941 roku Niemcy utworzyli w Gorlicach getto. Na niewielkiej przestrzeni znalazło się około 3500 osób – miejscowych Żydów oraz ludzi przesiedlonych z okolicznych miejscowości. Panowały tam głód, choroby i ciągłe zagrożenie.

Sierpień 1942 roku przyniósł zagładę

Od wiosny 1942 roku rozpoczęła się systematyczna likwidacja gorlickiej społeczności żydowskiej. Najtragiczniejsze wydarzenia rozegrały się między 14 a 19 sierpnia. W tzw. Buciarni oraz w lesie Garbacz Niemcy zamordowali około 900 osób.

Pozostałych mieszkańców getta deportowano do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady w Bełżcu, gdzie zostali zamordowani. W ciągu kilku dni z Gorlic niemal całkowicie zniknęła społeczność, która przez dziesięciolecia była częścią miasta.

Podczas uroczystości głos zabrał burmistrz Gorlic Rafał Kukla. Po Apelu Pamięci odbyła się modlitwa w intencji zamordowanych, którą poprowadzili ks. dr Krzysztof Wymazała oraz ks. Vitalii Boiko.

Kwiaty pod pomnikiem złożyli w imieniu społeczności ziemi gorlickiej wicestarosta Marcin Krzemiński i burmistrz Rafał Kukla. Hołd oddali również przedstawiciele lokalnych organizacji i stowarzyszeń.

Wystawa o deportacjach do Bełżca

Tegoroczne obchody uzupełniło otwarcie w Pawilonie Historii Miasta wystawy poświęconej deportacjom do obozu zagłady w Bełżcu. Ekspozycja pokazuje skalę i mechanizmy niemieckiej polityki eksterminacyjnej oraz losy jej ofiar.

Wystawę przygotowano dzięki wsparciu Stowarzyszenia Sądecki Sztetl oraz Muzeum i Miejsca Pamięci w Bełżcu. Można ją oglądać w Pawilonie Historii Miasta do końca sierpnia.