UOKiK: Blisko 80 mln zł kary za niedozwolone klauzule dla PKO BP

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zakończył postępowanie dotyczące aneksów do umów kredytu w rachunku płatniczym stosowanych przez PKO Bank Polski. Prezes UOKiK uznał, że bank stosował niedozwolone postanowienia dotyczące zasad zmiany oprocentowania limitu odnawialnego, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości blisko 80 mln zł.

Sprawa dotyczyła klauzul umożliwiających bankowi jednostronną zmianę oprocentowania kredytu po spełnieniu określonych przesłanek. Tego rodzaju mechanizmy są dopuszczalne, o ile warunki zmian są jednoznaczne i możliwe do zweryfikowania przez konsumenta. W ocenie Urzędu zakwestionowane postanowienia nie spełniały tych kryteriów. Nie precyzowały, jakie czynniki mają wpływ na zmianę oprocentowania, nie wskazywały ich wzajemnych zależności ani znaczenia, a tym samym nie pozwalały klientom realnie ocenić skutków finansowych zawartych umów.

Prezes UOKiK podkreślił, że bank jako silniejsza strona relacji z konsumentem ma obowiązek działać w sposób profesjonalny i transparentny. W analizowanych wzorcach umownych pozostawiono bankowi zbyt szeroki margines interpretacyjny, co w praktyce mogło prowadzić do arbitralnego kształtowania kosztów kredytu.

Bank jako silniejsza strona w umowie z konsumentem powinien działać profesjonalnie i transparentnie. Klauzule dotyczące zmiany oprocentowania powinny być sformułowane tak, żeby konsument wiedział, kiedy i w jaki sposób mogą zmienić się koszty kredytu – podkreśla Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Decyzja ma istotne konsekwencje dla klientów banku. Postanowienia uznane za niedozwolone są bezskuteczne z mocy prawa i nie wiążą konsumentów, bez potrzeby dochodzenia tego faktu przed sądem. Skutek ten obejmuje wszystkich klientów, którzy zawarli aneksy na podstawie zakwestionowanych wzorców. Sądy są związane ustaleniami Prezesa UOKiK w zakresie abuzywności tych klauzul, co może ułatwić dochodzenie indywidualnych roszczeń.

Istotnym elementem decyzji jest również obowiązek informacyjny nałożony na bank. PKO BP będzie musiał w ciągu miesiąca od uprawomocnienia się decyzji poinformować wszystkich dotkniętych naruszeniem konsumentów za pośrednictwem SMS i poczty elektronicznej lub listownie. Dodatkowo bank ma publikować stosowne oświadczenie przez cztery miesiące na stronie internetowej oraz przez trzy miesiące w mediach społecznościowych.

UOKiK zwrócił uwagę na długotrwały charakter naruszenia. Kwestionowane wzorce były stosowane od grudnia 2018 roku, a w toku postępowania bank nie zaprzestał ich używania. To, obok skali naruszeń, wpłynęło na wysokość nałożonej kary, która wyniosła 79 291 800 zł.

Decyzja nie jest prawomocna. Bankowi przysługuje odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.