Czasowe zawieszenie kotłów na pellet na liście ZUM. Powodem podejrzenia naruszeń programu „Czyste Powietrze”

Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB), działając we współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, podjął decyzję o czasowym zawieszeniu 31 kotłów na pellet spośród 2561 urządzeń znajdujących się na Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM).

Podstawą do wstrzymania dostępności części urządzeń były publiczne zgłoszenia sugerujące, że niektóre modele mogą umożliwiać instalację rusztu awaryjnego. Takie rozwiązanie, choć formalnie niedozwolone, pozwalałoby użytkownikom na spalanie nieprzeznaczonych do tego paliw, co z kolei prowadzi do wzrostu emisji pyłów i zanieczyszczeń.

Zdaniem resortu oznacza to zagrożenie dla celów ekologicznych programu „Czyste Powietrze”, a jednocześnie może wprowadzać konsumentów w błąd – kotły reklamowane jako ekologiczne mogą funkcjonować jak tradycyjne, wysokoemisyjne piece. Ministerstwo przypomina, że od 29 kwietnia 2025 roku obowiązuje nowy wymóg regulaminu listy ZUM: producenci muszą składać pisemne oświadczenia, iż ich kotły nie posiadają możliwości montażu rusztu awaryjnego.

Producenci z szansą na powrót na listę

Firmy, których urządzenia zostały zawieszone, mają możliwość przedłożenia dodatkowej dokumentacji i wyjaśnień, aby potwierdzić zgodność z regulaminem. Weryfikacja odbywa się na zasadach pełnej transparentności i równego traktowania podmiotów.

Planowana jest również kolejna aktualizacja regulaminu listy ZUM. Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Klimatu i Środowiska w przyszłości brak możliwości montażu rusztu awaryjnego będzie musiał zostać potwierdzony nie tylko przez producenta, lecz także przez niezależne, akredytowane laboratorium badawcze. W przypadku ujawnienia nieprawdziwych deklaracji, wszystkie urządzenia danego producenta zostaną usunięte z listy na minimum dwa lata.

Lista ZUM jako kluczowe narzędzie transformacji energetycznej

Lista Zielonych Urządzeń i Materiałów to centralny rejestr urządzeń, które spełniają wymogi ekologiczne i kwalifikują się do dofinansowania w ramach programu „Czyste Powietrze”. Jak podkreśla ministerstwo, będzie ona na bieżąco aktualizowana na podstawie wyników weryfikacji technicznych i środowiskowych, aby zapewnić, że dofinansowanie obejmuje wyłącznie rozwiązania realnie wspierające poprawę jakości powietrza w Polsce.