Zabytkowe nagrobki – niedoceniane dziedzictwo kultury regionu limanowskiego

Robert Kowalski, historyk, muzealnik i wieloletni konserwator zabytków, od lat angażuje się w działania mające na celu ochronę i promocję tych niezwykle cennych elementów lokalnej historii. Jego doświadczenie zawodowe oraz naukowe w tej dziedzinie pozwala mu spojrzeć na stare kamienne nagrobki nie tylko jako miejsca pamięci o zmarłych, ale także jako dzieła sztuki, świadectwa kunsztu dawnych rzemieślników oraz ważne obiekty edukacyjne i turystyczne.

Kowalski, od niedawna pełniący funkcję konserwatora zabytków, zainicjował w 2021 roku program ratowania kamiennych nagrobków na Starym Cmentarzu Parafialnym w Łososinie Górnej. To właśnie na tej nekropolii znajdują się wpisane do Rejestru Zabytków Województwa Małopolskiego nagrobki z XIX i początku XX wieku. Działania te obejmują nie tylko prace konserwatorsko-restauratorskie, ale także organizowanie zbiórek publicznych, które wspierają finansowanie tych prac – przykładem może być coroczna Kwesta Łososińska, której celem jest ratowanie cennych obiektów.

Wykład ma na celu zwrócenie uwagi na często niedoceniane aspekty związane z ochroną starych cmentarzy i nagrobków. Kowalski poruszy kwestie związane z prawną ochroną zabytków, a także rolą, jaką pełnią one w kształtowaniu kulturowej tożsamości lokalnej społeczności. Podkreśli również, jak ważne są te obiekty dla naszej wrażliwości oraz pamięci o osobach, które na zawsze pozostaną związane z lokalnym krajobrazem. Dla wielu osób kamienne nagrobki stanowią także materialne ślady historii rodzinnej, pozwalając na utrwalenie pamięci o przodkach.

Jednym z istotnych punktów prelekcji będzie ukazanie nagrobków jako dzieł sztuki, tworzonych w warsztatach znanych galicyjskich kamieniarzy. Często są one efektem pracy wybitnych rzemieślników, którzy tworzyli unikalne formy artystyczne, pełne symboliki i detali. Dzięki temu te historyczne pomniki mają nie tylko wartość historyczną, ale także estetyczną, stanowiąc fascynujący przykład regionalnej sztuki sepulkralnej.

Kowalski zwróci również uwagę na edukacyjny potencjał zabytkowych nagrobków. Poprzez ich badanie, inwentaryzację i popularyzację można poszerzać wiedzę o historii regionu, jego kulturze oraz artystycznych tradycjach. Co więcej, takie obiekty mogą przyciągać turystów zainteresowanych historią i kulturą, stając się częścią szerszej oferty turystycznej powiatu limanowskiego.

Podczas wykładu Kowalski zaprosi uczestników na „podróż sentymentalną” po cmentarzach powiatu limanowskiego, ukazując najciekawsze i najbardziej wartościowe nagrobki. Będzie to swoiste podsumowanie kilkuletnich badań nad inwentaryzacją tych obiektów, których celem jest zachowanie i ochrona przed zniszczeniem. Takie działania nie tylko ratują cenne zabytki, ale także kształtują świadomość lokalnej społeczności na temat konieczności dbania o dziedzictwo przodków.

Robert Kowalski to postać doskonale znana w środowisku kulturalnym regionu Małopolski. Jego bogaty dorobek naukowy i popularyzatorski obejmuje m.in. publikacje na temat historii regionu, organizację konferencji, wystaw oraz realizację licznych projektów edukacyjnych. W uznaniu zasług na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego w 2021 roku został laureatem Nagrody Województwa Małopolskiego „Pamięć i Tożsamość”.

Wykład Roberta Kowalskiego to wyjątkowa okazja, aby zgłębić tematykę zabytkowych nagrobków, ich ochrony oraz znaczenia w kontekście lokalnej tożsamości. Jest to również apel o zaangażowanie społeczne w ochronę dziedzictwa przeszłości, które, choć często niedoceniane, stanowi fundament naszej kulturowej tożsamości.

Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych historią, sztuką i ochroną dziedzictwa na to inspirujące spotkanie.