KaOSG pamięta o generale Kustroniu

16 września 2025 roku funkcjonariusze Karpackiego Oddziału Straży Granicznej im. 1 Pułku Strzelców Podhalańskich w Nowym Sączu uczcili pamięć swoich poprzedników, którzy oddali życie w obronie niepodległości Polski. W 86. rocznicę śmierci gen. Józefa Kustronia, dowódcy 21. Dywizji Piechoty Górskiej, na Cmentarzu Komunalnym w Nowym Sączu zapalono symboliczny znicz na jego grobie. Tym samym funkcjonariusze oddali hołd generałowi, który zginął walcząc ramię w ramię ze swoimi żołnierzami.

Gen. Józef Kustroń – życie oddane Polsce

Józef Kustroń urodził się 16 października 1892 roku w Stryju, jednak dzieciństwo i młodość spędził w Nowym Sączu, gdzie ukończył gimnazjum. Już w szkole angażował się w działalność niepodległościową. Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz w Akademii Handlowej w Krakowie.

W czasie I wojny światowej, mając 22 lata, ochotniczo wstąpił do Legionów Polskich, walcząc u boku Józefa Piłsudskiego. Ciężko ranny w bitwie pod Mołotkowem, po powrocie z leczenia kontynuował walki na Lubelszczyźnie i Wołyniu.

W okresie II Rzeczypospolitej dowodził jednostkami w Białymstoku, Lesznie Wielkopolskim i Grudziądzu. Stopień generała brygady otrzymał 19 marca 1939 roku. W październiku 1935 roku objął dowództwo 21. Dywizji Piechoty Górskiej w Bielsku-Białej, w której skład wchodził m.in. 1 Pułk Strzelców Podhalańskich z Nowego Sącza. Dywizja miała za zadanie ochronę południowej granicy Polski.

Obrońcy Przełęczy Jabłonkowskiej

W nocy z 25 na 26 sierpnia 1939 roku żołnierze gen. Kustronia, wraz z funkcjonariuszami Straży Granicznej, bronili strategicznego tunelu i stacji kolejowej w Mostach koło Jabłonkowa. Wydarzenia te, uznawane przez niektórych historyków za pierwsze działania II wojny światowej, upamiętnia tablica wmurowana w budynek dworca kolejowego w Mostach (Republika Czeska).

Kampania wrześniowa i heroiczna śmierć generała

Podczas kampanii wrześniowej 21. Dywizja Piechoty Górskiej walczyła w rejonie Cieszyna, a następnie cofała się, stykając się z niemieckimi dywersantami i oddziałami Wehrmachtu. Generał Kustroń, odrzucając propozycję ewakuacji, pozostał ze swoimi ponad 200 żołnierzami. Zginął 16 września 1939 roku w lesie między Koziejówką a Ułazowem, próbując przebić niemiecki pierścień okrążenia. W chwili śmierci miał na piersi Srebrny Krzyż Virtuti Militari. Po wojnie jego szczątki trzykrotnie ekshumowano, a w 1953 roku przeniesiono grób do Nowego Sącza.

Generał Józef Kustroń został pośmiertnie odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Wojennego Virtuti Militari.